Deel 5: Wat is het doel van discipelschap?

Het verhaal van Zacheüs vertelt hoe Jezus een man herstelt van bedrieger tot discipel. Maar wat is het doel?

In deze serie hebben we ontdekt wat het betekent om een discipel te zijn en om dit te doen hebben we de ontmoeting tussen Jezus en Zacheüs gebruikt als ons voorbeeld. In deze laatste aflevering van onze serie gaan we het doel van discipelschap bespreken … wat deed Zacheüs nadat hij hersteld was?

Videotranscript

Een discipel is meer dan een volgeling, het is volgen met de bedoeling te worden zoals degene die gevolgd wordt.

Dus wat doet een discipel?

Wat veranderde er voor Zacheüs nadat hij door Jezus was hersteld?

Laten we de laatste drie verzen van onze passage lezen:

En Zacheüs stond op en zei tegen de Heer: ‘Zie, Heer, de helft van mijn goederen geef ik aan de armen. En als ik iemand van iets heb bedrogen, herstel ik het viervoudig.’

Jezus zei tegen hem: ‘Vandaag is er redding gekomen in dit huis, want hij is ook een zoon van Abraham.

Want de Mensenzoon is gekomen om de verlorenen te zoeken en te redden.’ 

We zien dat Zacheüs twee dingen doet:

  1. Hij geeft de helft van zijn goederen aan de armen, en
  2. Hij herstelt viervoudig degenen die hij heeft bedrogen.

Als resultaat van deze twee handelingen verklaart Jezus dat de redding in het huis van Zacheüs is gekomen, aangezien hij een zoon van Abraham is.

Maar wat is een zoon van Abram?

Het volk Israël kan haar oorsprong traceren tot de patriarch Jakob, de zoon van Isaak, de zoon van Abraham.

God gaf Abraham een zegen die de lotsbestemming van zijn nakomelingen bepaalde.

Wij vinden deze zegen in Genesis 12 en vers 3:

“In u zullen alle families van de aarde gezegend worden.”

Abrahams nageslacht, en met name die van de lijn van Israël, zouden een zegen zijn voor de volken van de wereld.

Hoe Israël een zegen moet zijn, staat beschreven in Genesis 18 vers 17 tot en met 19:

De Heer zei: ‘Zal ik voor Abraham verbergen wat ik ga doen,

Ziend dat Abraham zeker een groot en machtig volk zal worden, en alle natiën van de aarde in hem gezegend zullen worden?

Want ik heb hem gekozen, opdat hij zijn kinderen en zijn gezin na hem gebiedt om de weg van de Heer te bewaken door gerechtigheid en recht te doen, zodat de Heer aan Abraham kan brengen wat hij hem heeft beloofd.’

De afstammelingen van Abraham, in het bijzonder die van Jakob / Israël, zouden een zegen zijn voor de volkeren van de wereld door twee dingen uit te oefenen:

  1. Gerechtigheid, en
  2. Recht.

Dit definieert de lotsbestemming van Jakob/Israël – een volk die gerechtigheid en recht uitvoert.  Dit is wat het betekent om een zoon van Abraham te zijn.

Wat betekent het om gerechtigheid en recht uit te voeren?

The Bible Project heeft een uitstekende video van 6 minuten gemaakt waarin het concept van gerechtigheid en recht wordt uitgelegd.

Het Hebreeuwse woord voor gerechtigheid is צדקה (tsedaqah) en het Hebreeuwse woord voor recht is משׁפט (mishpat).

Beide woorden beschrijven twee verschillende facetten van het concept dat wij kennen als rechtvaardigheid – het zijn twee kanten van dezelfde munt.

 צדקה (tsedaqah) beschrijft verdelende of sociale gerechtigheid, terwijl 

משׁפט (mishpat) beschrijft vergeldende of juridische gerechtigheid.

Laten we deze woorden een voor een bekijken.

Wat is gerechtigheid?

Gerechtigheid, of צדקה (tsedaqah), beschrijft de ethische norm waarmee mensen zich tot elkaar verhouden. Het gaat erom anderen als het beeld van God te behandelen. 

Het zorgt ervoor dat de basisbehoeften van de mens wordt voldaan. 

Als we zien dat onze medemens de beelddrager van God is, dan hoe wij onze medemens behandelen weerspiegelt hoe wij God behandelen.

Dit is gerechtigheid.

Wat is recht?

Recht, of טָפְשִׁמ (mishpat), kan verwijzen naar vergeldende gerechtigheid – ervoor zorgen dat de zondaar de prijs betaalt voor zijn zonde.

Maar in de Bijbel verwijst משׁפט (mishpat) meestal naar herstelrecht.

Het gaat een stap verder dan vergeldende gerechtigheid, hetgeen dat de zondaar straft. Herstelrecht zoekt voor restoratie voor degene die misbruikt is, het is de kwetsbaren helpen.

Bij herstelrecht gaat het om het veranderen van de sociale structuur, en het opkomen voor de kwetsbaren, om te voorkomen dat verder onrecht wordt gepleegd.

Dit is de kern van wat het woord משׁפט (mishpat) betekend.

Dus hoe voert Zacheüs gerechtigheid en recht uit?

Toen Zacheüs door Jezus was hersteld, kon hij zowel gerechtigheid als recht uitvoeren. 

Hij voert צדקה (tsedaqah), of gerechtigheid uit door de helft van zijn rijkdom aan de armen te geven. Hij verricht sociale gerechtigheid. Hij komt op voor de wees, de weduwe en de gemarginaliseerden.

En door viervoudig te herstellen wat hij heeft bedrogen, vervult hij משׁפט (mishpat), of herstelrecht.

De Torah verteld dat de dief vier of vijf keer de waarde van hetgeen hij gestolen heeft moet herstellen. Dit is wat Zacheüs deed.

We moeten echter niet vergeten dat een centraal onderdeel van משׁפט (mishpat) inhoud dat sociale structuren worden veranderd om verdere ongerechtigheid te voorkomen.

Dit benadrukt dat het herstel van Zacheüs moet hebben geleid tot een radicaal andere manier van leven.

Wat bepaalt de norm van gerechtigheid en recht?

Het bijbelse verhaal vertelt ons niet of Zacheüs zijn functie als hoofdtollenaar verliet.

Het vertelt ons echter wel dat Jezus Zacheüs verklaarde als een zoon van Abraham, en dat hij daarom heeft vervuld wat een zoon van Abraham voorbestemd is te doen … om gerechtigheid en recht uit te voeren.

De vraag is, volgens welke maatstaaf voeren wij gerechtigheid en recht uit?

Kunnen wij als mens deze maatstaaf bepalen of wordt deze maatstaaf door God bepaald?

Natuurlijk is de Bijbel hier heel duidelijk over. Het is Gods maatstaaf van gerechtigheid en recht die leven geeft, niet wat de mens bepaald als goed of kwaad.

Daarom, aangezien Zacheüs gerechtigheid en recht volledig uitvoert in overeenstemming met het Woord van God, pleit hij voor God. Hij verklaart Jezus als de Zoon van God.

Nou kan hij dit niet doen en tegelijkertijd pleiten voor Rome, want de twee zijn tegenpolen.

Naar mijn mening zou het voor Zacheüs onmogelijk zijn om zijn positie als hoofdtollenaar te behouden.

Het resultaat van discipleschap

Aangezien Zacheüs in staat is om zijn lotsbestemming te vervullen, door het uitvoeren van gerechtigheid en recht, gebeurt er iets moois.

Jezus verklaart:

 “Vandaag is de redding tot dit huis gekomen”.

Dit gebeurde onmiddellijk. Die dag kwam er redding … niet alleen voor Zacheüs, maar voor zijn hele huis.

Dit is een voorbeeld van de vervulling van de belofte die God aan Abraham heeft gegeven … dat de volkeren van de wereld gezegend zullen worden als zijn nakomelingen gerechtigheid en recht uitvoeren.

Wanneer een mens zijn eigen aanspraak op soevereiniteit afwijst en God tot Koning verklaart en zich volledig aan Zijn Woord onderwerpt, zal niet alleen hij gezegend worden, maar ook zijn familie.

Zoals zijn familie gezegend is, is zijn gemeenschap dat ook. Zoals zijn gemeenschap gezegend is, is zijn land dat ook. En zoals zijn land gezegend is, is zijn wereld dat ook.

Dit is wat het betekent om een zoon van Abraham te zijn.

Dit is wat het betekent om een discipel van Jezus te zijn.

Pin It on Pinterest

Deel dit