Deel 4: Waarom mopperen de mensen?

Waarom mopperen de mensen als Jezus zichzelf uitnodigt in het huis van Zacheüs? Zouden ze niet blij moeten zijn dat iemand, die het meest veracht wordt, wordt hersteld? Of is er iets anders aan de hand? Willen ze echt wel wat Jezus doet?

In deze serie ontdekken we wat het betekent om een discipel te zijn en om dit te doen gebruiken we de ontmoeting tussen Jezus en Zacheüs als ons voorbeeld. In deze aflevering gaan we ontdekken waarom de mensen mopperden en wat dit vandaag voor ons betekent.

Videotranscript

In de vorige aflevering hebben we gezien dat Zacheüs in een plataan vijgenboom klom en daar door liet zien dat hij verantwoordelijkheid nam voor het feit dat hij een bedrieger was. Toen Jezus hem uit de boom riep en Zichzelf uitnodigden bij Zacheüs, herstelde Hij Zacheüs tot zijn gemeenschap.

Maar terwijl dit gebeurde, mopperden de mensen. In deze aflevering gaan we onderzoeken waarom er ontevredenheid was toen deze zondaar werd hersteld. Zou een herstelling niet iets zijn om te vieren?

Laten wij de passage in Lukas 19 vers 5 tot en met 7 lezen:

‘En toen Jezus naar de plaats kwam, keek hij op en zei tegen hem: “Zacheüs, schiet op en kom naar beneden, want ik moet vandaag bij jou thuis blijven.”

Dus haastte hij zich en kwam naar beneden en ontving hem met vreugde.

En toen ze het zagen, mopperden ze allemaal: “Hij is binnengegaan om de gast te zijn van een man die een zondaar is.”

Lukas 19:5-7

Wie zijn de toeschouwers?

Dus wie waren de mensen die mopperden?

Zoals we in onze eerste aflevering ontdekten, was Jericho een winter vakantie oord voor de aristocratie van Jeruzalem. 

Deze aristocratie omvatte ook de priesters en levieten die in Jericho woonden toen zij niet verplicht waren om hun taken in de Temple van Jeruzalem te vervullen. Naar schatting woonden er ongeveer 12000 priesters en levieten in Jericho in de eerste eeuw.

Jericho was ook een belangrijke handelspost en speelde een centrale rol in de zeer lucratieve balsemhandel.  Als stad was Jericho goed verbonden, en zodoende zou Jericho een thuisbasis zijn geweest voor de welgestelde handelaren.

We kunnen dus verwachten dat de Priesters, Levieten en handelaren een groot deel vormden van de toeschouwers.

Hoewel deze mensen ideologisch tegengesteld zouden zijn aan waar Zacheüs voor stond en hem daarom verachten, profiteerden ze ook van het systeem die hij vertegenwoordigde, en zouden ze daarom hun relatie met Zacheüs maximaal hebben benut.

De toeschouwers waren gecompromitteerd

De hogepriester van de tempel in Jeruzalem, werd door Rome vastgesteld. Hij was niet onafhankelijk. Je zou kunnen zeggen dat zijn positie enigszins gecompromitteerd was.  Want om zijn positie te behouden moest hij in de gratie van Rome blijven.

De handelaars profiteerde ook enorm van Rome, omdat Rome de handel faciliteerde.

Naast deze politieke overwegingen leende de methode van ‘tax farming’ zich voor corruptie.  Je zou daarom kennen aannemen dat de elite preferentiële relaties zouden hebben gehad met de hoofdtollenaar. 

Het was dus in het belang van de elite om de status quo niet te verstoren.

Een fundamentele verandering

In onze vorige aflevering zagen wij dat de symbolische dood en opstanding van Zacheüs werd uitgebeeld toen Jezus hem in zijn huis opzocht.

Er veranderde iets fundamenteels voor Zacheüs toen Jezus bij hem thuis kwam.  Zijn oude identiteit stierf en daardoor kon hij een nieuwe identiteit adopteren.

Wat is een gast?

We vinden een aanwijzing voor wat deze fundamentele verandering was in de woorden die de toeschouwers spraken. Ze zeiden:

He has gone in to be the guest of a man who is a si’Hij is binnengegaan om de gast te zijn van een zondaar. ‘


Hier zien we dat Jezus als gast wordt beschreven.

Het Griekse woord voor gast is καταλύω (kataluō).

Het woord καταλύω (kataluō) betekent ontmantelen of demonteren. Het is een woord dat gebruikt wordt in de context van het ontmantelen of demonteren van gebouwen, wetten of sociale bewegingen.

Met dit begrip kunnen we vers 7 lezen als:

En toen ze het zagen, mopperden ze allemaal: “Hij is naar binnen gegaan om de man die een zondaar is te ontmantelen.”

Lukas 19:7

Dit laat ons zien dat de toeschouwers niet mopperden vanwege wie Zacheüs was, maar liever wat Jezus met hem ging doen.

Wat ontmantelde Jezus?

De toeschouwers mopperden omdat het herstel van Zacheüs voltooid zou worden.  Inbegrepen hierbij was het ontmantelen van zijn exploitatie als hoofdtollenaar, en dit bedreigde hun eigen positie.

De taak van Zacheüs, als Hoofdtollenaar, was om de bevolking af te dwingen om de claim van Rome te valideren – namelijk dat Caesar de zoon van god en de Hogepriester was.

De claim dat Caesar de Zoon van God is, komt overeen met de claim dat de mens als God is. We kunnen de oorsprong van deze claim helemaal terug traceren tot in de Tuin van Eden – waarin de mens van de boom van de kennis van goed en kwaad at zodat zij als God konden worden.

Dit is de erfzonde. Dit is wat Jezus kwam te ontmantelen.

Jezus herstelde Zacheüs door alles te ontmantelen wat tot zijn oude identiteit behoorde, zodat tegelijkertijd zijn nieuwe identiteit kon ontstaan.

Zodoende veranderde Zacheüs van een bedrieger van God tot een dienaar van God.

Kan Zacheüs zijn positie behouden?

Toen ik het verhaal van Zacheüs bestudeerde, ontdekte ik dat veel mensen geloven dat Zacheüs zijn positie als hoofdtollenaar behield na zijn ontmoeting met Jezus, maar dat hij nu christelijke principes in zijn beroep uitoefende, hij zou nu op eervolle wijze en zonder corruptie behandelen.

Deze mening adresseert wel, tot zekere mate, de onderdrukking die Zacheüs uitvoerde tegenover zijn landgenoten, maar het adresseert niet zijn bedrog van de God van Israël.

In zijn bergrede zei Jezus:

“Niemand kan twee heren dienen, want hij zal de ene haten en de andere liefhebben, of hij zal toegewijd zijn aan de ene en de andere verachten. 

Je kunt God en geld niet dienen.”

Matteüs 6:24

Zowel Caesar als Jezus beweerden de Zoon van God en de Hogepriester te zijn …

Als Jezus ons herstelt, is het niet uitsluitend een academische oefening. Het is niet iets dat alleen betrekking heeft tot onze gedachtes, of iets dat alleen van toepassing is op de spirituele kant van ons leven.

Herstel veroorzaakt een radicale verandering in ons hele leven, in hoe we omgaan met de wereld om ons heen, omdat herstel het fundamentele uitgangspunt verandert waardoor we onze realiteit ervaren.

De erfzonde, het concept van de mens als God, is overwonnen.

Ik geloof dat het herstel van Zacheüs compleet was.  Daardoor was hij volledig toegewijd aan de God van Israël. Alleen door volledig toegewijd te zijn, kon hij zijn lotsbestemming vervullen … iets dat onmogelijk zou zijn als hij nog steeds met een been in zijn oude leven zou blijven staan.

Het effect van restauratie

In deze aflevering hebben we gezien dat de toeschouwers mopperde vanwege wat Jezus deed in plaats van wie Zacheüs was.

Hoewel de toeschouwers het niet eens was met waar de oude Zacheüs voor stond, beseften ze dat wanneer hij volledig hersteld zou zijn, hun eigen geborgenheid en positie bedreigd zou worden, en daarom mopperden ze.

Vandaag zien we hetzelfde patroon voorkomen.

Als christenen zoeken we ook zekerheid. Maar naar wie kijken we voor deze geborgenheid?

Zoeken we onze geborgenheid in precies datgene wat Jezus kwam te ontmantelen – onze moderne versie van Rome? En horen we dan ook bij de mopperende massa?

Hebben we ons geloof gecompromitteerd om de samenleving tegemoet te komen om daardoor toegang te behouden tot de voordelen die onze maatschappij ons biedt?

Of kijken we naar Jezus Zelf voor deze geborgenheid?

Als we dat doen, moeten we dezelfde reactie verwachten van de menigte die Zacheüs heeft meegemaakt … we moeten verwachten dat ze mopperen … want juist datgene waaraan ze hun geborgenheid ontlenen, wordt bedreigd.

In onze volgende en laatste aflevering van deze serie gaan we zien wat de lotsbestemming van Zacheüs was en hoe hij die vervulde, en we zullen ontdekken wat dit vandaag voor ons betekent.

Pin It on Pinterest

Deel dit